Investment Service Center of Bushehr Province

مصاحبه با جناب آقای زارعی دبیر ستاد سرمایه گذاری استان بوشهر پیرامون پنجره واحد سرمایه گذاری استان بوشهر و عملکرد آن در بهبود فضای کسب و کار و سرمایه گذاری استان بوشهر

مصاحبه با جناب آقای زارعی دبیر ستاد سرمایه گذاری استان بوشهر پیرامون پنجره واحد سرمایه گذاری استان بوشهر و عملکرد آن در بهبود فضای کسب و کار و سرمایه گذاری استان بوشهر

نویسنده: مدیریت/شنبه, 02 بهمن,1400/دسته ها: خبر

رتبه بندی این مطلب:
بدون رتبه

به منظور حمایت، تسهیل و تسریع امور مربوط به سرمایه گذاری در استان، مرکز خدمات سرمایه گذاری استان بوشهر به عنوان کانون مراجعه سرمایه گذاران داخلی و خارجی و مرجع هماهنگی با سازمان سرمایه گذاری و کمک های اقتصادی و فنی ایران و همچنین دستگاه­های اجرایی که مجوزهای سرمایه گذاری و کسب و کار را صادر می­نماید، تشکیل شده است. از این رو در مصاحبه ای با آقای زارعی دبیر ستاد سرمایه گذاری و همچنین مدیر کل محترم امور اقتصادی و دارایی استان بوشهر به ارزیابی، چرایی و چگونگی روند کار و اثرات آن در تسهیل روند سرمایه گذاری و  بهبود فضای کسب و کار استان پرداخته ایم:

جناب آقای زارعی به صورت مقدماتی در مورد پنجره واحد سرمایه گذاری استان بوشهر و سامانه صدور مجوزهای تغییر کاربری اراضی شخصی و واگذاری اراضی ملی توضیحاتی بفرمایید؟

بهبود فضای کسب و کار از طریق بهره مندی از فناوری اطلاعات و ارتباطات یکی از اهداف مهم وزارت امور اقتصادی و دارایی بوده است. در این راستا، اداره کل امور اقتصادی و دارایی اقدام به بررسی راهکارهای موثر با همراهی دستگاه های تخصصی و شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان و استفاده از تجربه استان های دیگر در این زمینه نمود. بررسی ها نشان می داد که در طی فرایند راه اندازی یک فعالیت اقتصادی غیر صنفی، مراحل مرتبط با زمین های خارج از مناطق ویژه اقتصادی، شهرکها و نواحی صنعتی استان بوشهر، با پیچیدگی های گسترده ای همراه بود. بر اساس مشاهدات، بازه زمانی صدور مجوز تغییر کاربری و یا واگذاری اراضی ملی به متقاضیان سرمایه گذاری که شامل مراحل متعدد می شد و حضور و پیگیری متقاضی در همه مراحل مذکور الزامی می بود، بین حداقل 8 ماه تا بیش از چند سال طولانی می شد.این امر سبب بروز نارضایتی گسترده و سلب اعتماد از کارایی نظام اداری استان بوشهر گردیده و رتبه فضای کسب و کار استان را به عددهای غیرقابل قبولی تنزل می داد. لذا اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان بوشهر تسهیل صدور دو مجوز مذکور را در دستور کار قرار داد تا ضمن برطرف نمودن مشکلات پیش رو، زمینه را برای ورود به سایر حوزه­ها فراهم نماید.

آقای زارعی در خصوص راه­های دسترسی  به این سامانه اشاره داشت: در حال حاضر متقاضیان صدور مجوزهای تغییر کاربری اراضی شخصی و واگذاری اراضی ملی به منظور ایجاد طرح های سرمایه گذاری، با مراجعه به وبسایت پنجره واحد سرمایه گذاری استان بوشهر به آدرس inbu.ir و یا استفاده از نرم افزار موبایلی می­توانند نسبت به ثبت درخواست اقدام نمایند. بر اساس طراحی صورت گرفته، درخواست­ها پس از بررسی اولیه، جهت سیر مراحل قانونی و به صورت برخط در دستگاه های اجرایی به گردش در می­آید و دبیرخانه ستاد سرمایه گذاری استان، استانداری بوشهر و سایر نهادهای نظارتی از طریق داشبوردهای مدیریتی بر روند رسیدگی به درخواست­ها نظارت می­نمایند.

علت ایجاد سامانه پنجره واحد سرمایه گذاری چه بوده است؟

دبیر ستاد سرمایه گذاری در خصوص ایجاد سامانه افزود: به دلیل پیچیدگی های موجود در فرایندهای سرمایه گذاری کشور هیات وزیران در سال 1394 پیشنهاد تشکیل پنجره واحد سرمایه گذاری (به صورت فیزیکی) را به تصویب رساند. از انتهای سال 1394 به دستور استاندار محترم بوشهر پنجره واحد سرمایه گذاری استان بوشهر با حضور نمایندگان تام الاختیار تمامی دستگاه های اجرایی مرتبط با سرمایه­گذاری فعالیت خود را آغاز نمود و جلسات هفتگی پنجره با هدف تسهیل و تسریع در امر سرمایه گذاری داخلی و خارجی تشکیل می گردید. اما از آنجا که استخراج نتایج، پیگیری مصوبات و گزارشگیری از جلسات برگزار شده با مراجعه به اسناد فیزیکی با دشواری و کندی انجام می گیرد، راه اندازی سامانه پنجره واحد سرمایه گذاری استان بوشهر در دستور کار مرکز خدمات سرمایه گذاری قرار گرفت. این کار به­علاوه می توانست شفافیت، سرعت و دقت را نیز به طور همزمان بهبود ببخشد و در نهایت به بهبود فضای کسب و کار استان منجر گردد.

در همین راستا ضمن هماهنگی و اخذ مشاوره های مستمر و راهنمایی های معاون محترم اقتصادی و رئیس مرکز ملی پایش و بهبود محیط کسب و کار وزارت متبوع و برگزاری جلسات کارشناسی متعدد با دستگاه های تخصصی استان تلاش گردید تا فرایندهای سرمایه گذاری بر اساس میزان زمان بری و نارضایتی متقاضیان احصاء و در گام های معین نسبت به الکترونیک نمودن آنها اقدام گردد. بررسی نشان می داد که دو فرایند «تغییر کاربری اراضی شخصی» و «واگذاری اراضی ملی» بیشترین زمان و انرژی را از سرمایه گذار تلف می نماید و لذا الکترونیک نمودن فرایندها در دستور کار اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان بوشهر قرار گرفت. در این زمینه شرکت آرین نوین رایانه به عنوان شرکت مشاور و طراح سامانه انتخاب گردید و عملیات طراحی با حضور دستگاه های مختلف اجرایی استان بوشهر و با بیش از 1000 نفر ساعت کار پژوهشی انجام پذیرفت.

وی افزود: در گام بعد، از آبانماه 1398سامانه به طور آزمایشی به منظور حصول اطمینان از عملکرد صحیح و رفع معایب احتمالی راه اندازی گردید و به مدت دو ماه ایرادات سامانه احصاء و برطرف گردید. در انتهای آذر ماه 1398 سامانه صدور مجوزهای سرمایه گذاری استان بوشهر با تمرکز بر دو فرایند صدور مجوز تغییر کاربری اراضی شخصی و واگذاری اراضی ملی توسط وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی در نشست شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی رسماً رونمایی و مورد بهره برداری قرار گرفت.

در ادامه جناب آقای زارعی مدیر کل محترم اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان بوشهر افزود: در طول مدت فعالیت بیش از 7 ماهه سامانه، تمامی درخواست های مرتبط با موضوع سامانه صرفاً از طریق سامانه امکان پذیر می باشد و همه دستگاه های استعلام شونده موظفند در کوتاه ترین زمان ممکن نسبت به پاسخ به استعلام های دریافتی اقدام نمایند. همچنین گزارش عملکرد هر دستگاه اجرایی علاوه بر اینکه در داشبور مدیریتی مدیر دستگاه قابل رویت می باشد، به صورت 15 روز یکبار به استحضار استاندار محترم بوشهر می رسد و ایشان از طرق مختلف در جهت برخورد با دستگاه های کم کار و متخلف اقدام جدی به عمل می رسانند.

چرا مجوزهای تغییر کاربری اراضی شخصی و واگذاری اراضی ملی مهم هستند؟

اهمیت موضوع دو فرایند مذکور به اهمیت «مکان» برای سرمایه گذاری گره خورده است؛ چراکه علیرغم گسترش کسب و کارهای مجازی یا اینترنتی، همچنان اغلب فعالیت­های اقتصادی تولیدی به مکانی برای استقرار نیازمندند. حال آنکه غالباً برای کسب و کارهای صنفی و غیر تولیدی وجود مکان فیزیکی ضرورتی نداشته و بیشتر کسبه می توانند کسب و کارهای خود را از حالت فیزیکی به حالت مجازی تبدیل نمایند. اما این امر برای کسب و کارهایی که ماهیت تولیدی دارند کمتر میسر می باشد. از این رو، حتی پس از کسب مجوزهای لازم کسب و کار به مکانی برای راه اندازی و استقرار نیاز دارد.در مناطق مختلف کشور، شهرکها و نواحی صنعتی، مناطق ویژه اقتصادی، سایت های تولیدی اختصاصی و غیره از گزینه های اصلی و دارای اولویت برای پذیرش سرمایه گذاران می باشند و سالانه بخشی از مجوزهای تاسیس صادره، به خصوص در بخش­ صنعت به چنین مکانهایی رهنون می گردند. مزیت اصلی نواحی فوق الذکر کوتاه بدون فرایند استقرار و مهیا بودن بخش عظیمی از استعلامات مورد نیاز می باشد که مدت زمان مورد نیاز را از زمان درخواست تا صدور مجوز استقرار به چند روز کاهش می­دهد.

 با این حال، بخش دیگری از درخواست های سرمایه گذاری از جمله در بخش ها گردشگری و هتلداری، مراکز خدماتی-رفاهی بین راهی، پمپ بنزین ها، مزارع تولید برق خورشیدی و بادی، نیروگاه های برق، اسکله های تجاری و تفریحی، کشت های صنعتی، مزارع پرورش دام و طیور و... غالباً امکان استقرار در نواحی مذکور را ندارند. این نوع فعالیت های سرمایه گذاری، دو راه پیش رو دارند؛ اول اینکه از اراضی شخصی خود به عنوان مکان سرمایه گذاری استفاده نمایند که در این صورت باید کاربری زمین های تحت مالکیت خود را به کاربری صنعتی تغییر دهند. دوم اینکه اراضی ملی را برای فعالیت انتخاب نمایند که هر دو حالت فوق نیازمند طی مسیری طولانی و غیر شفاف می باشد.  ارزیابی های اولیه نشان می دهد که زمان تقریبی برای اخذ مجوزهای تغییر کاربری اراضی شخصی و واگذاری اراضی ملی از حداقل 8 ماه تا چند سال طولانی بوده است که بخش زیادی از این زمان با الکترونیک شدن فرایندها و امکان نظارت دقیق و موثر قابل بهبود می باشد.

وی ادامه داد: بنابراین، در گام نخست، علیرغم قابلیت و طراحی سیستم برای پیاده سازی تعداد نامحدودی از فرایندها، دو فرایند تغییر کاربری اراضی شخصی و واگذاری اراضی ملی به عنوان آغازگر الکترونیک نمودن فرایندهای سرمایه گذاری استان بوشهر انتخاب گردید. سایر فرایندهای سرمایه گذاری از جمله صدور موافقت اصولی فعالیت های بخش گردشگری و میراث فرهنگی، صدور پروانه بهره برداری همه حوزه های سرمایه گذاری، صدور گواهی اکتشاف و پروانه بهره برداری معادن در دستور کار سامانه صدور مجوزهای سرمایه گذاری استان بوشهر قرار دارد.

طراحی سامانه صدور مجوزها چرا و چگونه صورت گرفت؟

آقای زارعی مدیر کل محترم امور اقتصادی و دارایی استان بوشهر در خصوص طرراحی این سامانه افزود: پیش از آغاز طراحی فرایندهای سرمایه گذاری در استان بوشهر، دو سامانه با عنوان پنجره واحد سرمایه گذاری در کشور رایج بود که مورد استفاده برخی از استانهای کشور قرار داشت. اولین سامانه توسط شرکت همتا رایانه طراحی گردیده بود و در استانهای زنجان و آذربایجان شرقی مورد استفاده قرار می گرفت. این سامانه مزایا و معایب خاص خود را داشت. اولین و مهمترین مزیت آن بود که پس از احصاء فرایندها و الکترونیک نمودن آنها، امکان رصد عملکرد دستگاه ها به صورت نسبتاً دقیق امکان پذیر بود. اما این رویکرد معایبی نیز داشت. از جمله اینکه در این سامانه امکان تعریف فرم های پویا (که ضروری­ترین نیاز سامانه­های تعاملی است) وجود نداشت و هر گونه تغییر جزئی در سامانه با دشواری های زیادی مواجه بود. همچنین ظاهر سامانه کاربرپسند نبوده و از فرمت های قدیمی برنامه نویسی در آن استفاده می­شد.

سامانه دوم توسط شرکت آرین نوین رایانه طراحی گردیده بود و مورد استفاده استان بوشهر و چند استان دیگر قرار داشت. در این سامانه اطلاعات درخواست های سرمایه گذاری ثبت و ضبط می گردید و از طریق تعریف کارتابل برای هر دستگاه اجرایی و ارجاع پرونده ها از سوی مدیریت سامانه (مرکز خدمات سرمایه گذاری) تسهیل امور و نظارت بر عملکرد دستگاهای اجرایی انجام می گرفت. این روش هم مزایا و معایب خاص خود را داشت. اولین و مهمترین مزیت، داشتن اطلاعات کلیه طرح­های سرمایه گذاری و مشاهده اقدامات صورت گرفته از ابتدا تا انتهای ثبت درخواست در سامانه بود. اما معایب آن عبارت بود از: اولاً بدلیل تعریف نشدن روند واحد برای هر مرحله و نبود فرم های استاندارد و تعریف شده، معمولاً پاسخ های دقیق و متجانسی به ارجاعات صورت نمی­گرفت. ثانیاً بار عملیات غالباً بر دوش مدیریت سامانه (مرکز خدمات سرمایه گذاری) می بود چرا که علاوه بر ارجاع می بایست به صورت مداوم نسبت به بروز رسانی وضعیت رسیدگی به طرح های نیز اقدام می نمود.

استفاده از  سامانه صدور مجوزهای استان بوشهرچه مزایایی برای سرمایه گذاران دارد؟

بنابراین طراحی سامانه ای که مزیت های هر دو سامانه را داشته باشد با این حال از معایب آنها دور باشد، در دستور کار قرار گرفت. لذا سامانه صدور مجوزهای استان بوشهر اولاً دارای ظاهری به روز و کاربرپسند می باشد که به صورت مداوم به روزرسانی می گردد. ثانیاً با بهره گیری از نرم افزار BPMS (سیستم مدیریت فرایندها) تعریف و اصلاح فرایندها به صورت شی­گرا و بدون نیاز به تخصص برنامه نویسی امکان پذیر می باشد. ثالثاً امکان اتصال چندین فرایند را دارد (در آینده و با تکمیل فرایندهای هر فعالیت اقتصادی می توان فرایندها را به یکدیگر متصل نمود). رابعاً دارای داشبورد مدیریتی متنوعی می باشد و امکان ساخت گزارشهای سفارشی در زمان کوتاهی وجود دارد.

وضعیت موجود صدور مجوزهای تغییر کاربری اراضی شخصی و واگذاری اراضی ملی را چگونه ارزیابی می کنید؟

فرایند سنتی و خارج از سامانه مجوزهای مورد اشاره بسیار غیرشفاف و زمانبر می باشد. به عنوان مثال، در فرایند واگذاری اراضی ملی، متقاضی پس از دریافت موافقت اصولی یا جواز تاسیس از دستگاه تخصصی مربوطه (که در حال حاضر خارج از سامانه انجام می پذیرد) در خواست خود را با اعلام مشخصات دقیق اراضی مورد نظر به اداره امور اراضی در شهرستان یا استان تحویل می نماید (توضیح اینکه در صورت تحویل درخواست به اداره شهرستان، چندین روز جهت ارسال درخواست به اداره کل امور اراضی صرف می گردد). پس از دریافت نامه در اداره کل امور اراضی، نامه ای مبنی بر استعلام امکان تخصیص اراضی مورد نظر متقاضی به اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری ارسال می گردد که در صورت عدم مراجعه متقاضی بدون اقدام باقی می ماند. سپس پرونده با پیگیری متقاضی به جهاد کشاورزی شهرستان مربوطه ارسال می گردد. در شهرستان نیز پس از مراجعه حضوری متقاضی فرایند تکمیل پرونده انجام و سپس متقاضی با دریافت نامه های استعلام، به ادارات مختلف مراجعه نموده و پاسخ استعلامات را دریافت می نماید. سپس متقاضی پاسخ استعلامات را به جهاد کشاورزی شهرستان مورد نظر تحویل می نماید تا پرونده جهت طرح در کارگروه امور زیربنایی و شهرسازی و دریافت مصوبه شورای برنامه ریزی و توسعه استان به دبیرخانه کارگروه مستقر در اداره کل راه و شهرسازی ارسال می گردد. پس از اخذ مصوبه مورد نظر، پرونده جهت طرح در کمیسیون های تخصصی اداره کل امور اراضی ارسال می گردد. پس از اخذ مصوبه کمیسیونها، از متقاضی جهت عقد قرارداد دعوت به عمل می آید.

در حال حاضر فعالیت این سامانه به چه صورت است؟

   سامانه صدور مجوزهای سرمایه گذاری در حال حاضر دارای 4 فرایند می باشد؛ فرایند تغییر کاربری، فرایند واگذاری اراضی ملی و فرایند استعلامات ماده 24 قانون معادن سه فرایندی هستند که از سال 1399 مورد بهره برداری قرار گرفته اند و فرایند صدور مجوزهای میراث فرهنگی و گردشگری از شهریورماه 1400 و در دولت سیزدهم آغاز به فعالیت نموده است. از زمان راه اندازی سامانه تا آذر ماه 1400 تعداد 748 مورد پرونده برای واگذاری اراضی ملی و تغییر کاربری در سامانه صدور مجوزهای گردشگری تشکیل گردیده است. از این میان، 658 درخواست مربوط به فرایند واگذاری و 88 مورد مربوط به فرایند تغییر کاربری بوده است.

  آقای زارعی در آخر در خصوص چالش های این سامانه اشاره داشتند که برخی دستگاه­های اجرایی همراه با تغییرات مدیریتی رسیدگی به درخواست­های سامانه صدور مجوزها را متوقف کرده یا با تأخیر زمانی غیرقابل قبولی به انجام می رسانند. همچنین لزوم تغییر در روند رسیدگی به درخواست­ها در کارگروه امور زیربنایی و شهرسازی استان بسیار ضروری است و باید در دستور کار نهادهای ذیربط قرار گیرد.

Print

تعداد نمایش ها (492)/نظرات (0)

x
دی ان ان